Derleme: 51 Makale

Yazmak, yazarın kendisiyle ve içinde bulunduğu doğası ile birlikte yaptığı bir yolculuktur. Bu yolculuk esnasında yazar bazı kelimeleri hem kendisine hem de başkasına söyler; parça parça veya hepsini bir yönden aynı anda…


Mühim Hadiseler Enstitüsü ve Politik Psikoloji Günlüğü gibi alternatif dijital projelerin kurucusu yazar Halil Emrah Macit, Karar Gazetesi’ndeki 1,5 yıllık yazım serüveninde, 06.06.2016/13.10.2017 tarihleri arasında bir araya getirdiği 51 makaleyi; “Kendini tamamlamış bir yolculuk” olarak tanımlıyor ve gelecek kuşaklara “kerteriz” alacakları bir “izlek/patika” bırakıyor. Bu defa Karar, okuyucunun!


  1. Kendimizi fazla kaptırdığımız mekânlar karşısında kısa sürede tekinsiz olup çıkabiliyor algımız, duygumuz. Geçtiğimiz Şubat ayında kaybettiğimiz yazar, eleştirmen ve çevirmen Veysel Atayman şöyle diyordu bu…
  2. Ortaçağ’ın 12. Yüzyıl Sicilya Krallığı’nda Noto, Catania, Siracusa ve 299 camili Palermo gibi şehirler ekseninde Hristiyan, Müslüman ve bir miktar da Yahudi halkların bir arada yaşadığı Arap dilinin ve…
  3. Roma mitolojisinde Neptün, Antik Yunan’da ise Poseidon; denizlerin, yunusların, atların ve boğaların yerleri sarsan, kasırgalar koparan, hırsıyla Atlantis’i yok eden lacivert saçlı Tanrısı. Kızdığında su baskınlarına ve… 
  4. Bugün hem sağ hem de sol ideolojilerin tarihinde unutulmaz kült liderlerin özel hayatları ve siyasi yaşam öyküleri mercek altına alındığında görülecektir ki hem büyük ataklarla kitlesel yıkımlara neden…
  5. Tanzimat bürokrasisinde ilişkiler henüz anonimleşmekteydi. Klasik bürokraside aday memurlar kaleme çırak olarak girdiklerinde mesleği öğreten amire bir usta, bir baba gibi bağlanır, birlikte çalışıp… 
  6. Ömrünün son saatlerini geçirdiği Marsilya Conception Hastanesi’nin avlusunda Arthur Rimbaud ile ilgili şöyle bir levha bulunuyor:   “Aden’den gelen şair Jean Arthur Rimbaud yeryüzü serüveninin…
  7. İnsan, kendisine ait cümleler kurmayı göze alınca istemediği sorumluluklar ve tehlikeli yakınlaşmalarla karşı karşıya kalabiliyor. Fikirlerimizi bir otoritenin cümlelerine dayandırmak, bizler için meşruiyet kaynağı olmakla…
  8. Recep Tayyip Erdoğan’ın, 15 Temmuz akşamı televizyon ekranlarında ‘FaceTime’ aracılığıyla halka yaptığı çağrı sonucunda ‘mobilize’ olan kitleler, şehrin sokaklarına ve caddelerine akın ederek planlanan darbe…
  9. Can kayıplarının, acı hatıraların ve büyük travmaların ardından toplumlarda yeni durumlara ayak uydurabilmek ve değişiklikleri kabul edip içselleştirebilmek sanıldığı kadar kolay değil! Yeni bağlantılar ve projeler…
  10. Her çeşit kötülükten arındırılmış, tertemiz, yepyeni, adil ve bambaşka bir dünyada özgürlük ve mutluluk içinde yaşama özleminin, insanoğlunun benliğinde öylesine derin kökleri var…
  11. Dünya kötülüklerden mürekkep olduğundan ilahiliğe doğmak ve varlığın mertebelerinde yükselmek için behemehâl o dünyada bir yabancı ve bir fakir gibi tefrit kalmak şarttır.  Derdine dermanı…
  12. Karl Marx, Komünist Manifesto adlı eserde; “Şimdiye kadarki bütün toplumların tarihi, sınıf savaşımları tarihidir.” demişti. Bu perspektifle Halkların Dünya Tarihi’ne genel olarak baktığımızda dikkat…
  13. Şehbenderzâde Filibeli Ahmed Hilmi’yi, vefatının 102. yılında anmak ve bu vesileyle Türk edebiyatına kazandırdığı başyapıtı “A’mak-ı Hayal” (Hayalin Derinlikleri) üzerine, -konusunun genişliği ve derinliği…
  14. Kerameti kendinden menkul bir kapalı kutunun, sadece uzayda yer kaplaması ve kapalı olması ile elde ettiği gizil anlamın çekim gücü, kişiyi ne kadar etkisi altına aldığı ile ölçülür. Bu arzu nesnesi, bir…
  15. Genel olarak toplum içi ilişkilerde farklı olana karşı gösterilen yaklaşımın ve ırkçılığın, vicdani değerler çerçevesinde sınırlarını sorgulayan bir eser olarak Harper Lee’nin yazdığı ve daha sonra…
  16. Juliusz Machulski’nin yönettiği, 1984 Polonya yapımı bir bilimkurgu komedi olan Seksmisja (Sexmission) filmi, şu içinden geçtiğimiz soğuk kış aylarında mabedine çekilip uykuya yatan libidinal komplekslerimiz…
  17. 6 Mayıs 1927’de Eşref Şefik Bey İstanbul Radyosu’nda ilk anonsu önce Türkçe sonra da Fransızca olarak şöyle yapmıştı: “Alo alo, muhterem samiin… Burası İstanbul telsiz telefonu ” İlk üniversite yıllarımda…
  18. Sadece 80 milyonluk Almanya’da 2 milyondan fazla “bipolar bozukluk” (manik depresyon) hastası olduğunu düşünürsek bu hastalığın dünyada her 50 kişiden 1’ini etkilediğini rahatlıkla (%2)…
  19. Çin’in erken neolitik çağdaki önemli başarıları arasında çömlek üretimi ve tarımsal faaliyetlerin başlaması yer alır. Üretim seviyesinin sürekli yükselmesiyle birlikte doğa…
  20. İlk olarak Napolyon’un emriyle başlayan hukukta ve kamuda “kodifikasyon” süreci, kamu yönetimine ilişkin olarak ancak 19. Yüzyılın sonlarında Amerikalı Woodrow Wilson’ın “Yönetimin…
  21. Teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin, tıpkı enflasyon sepetindeki pinpon topu gibi matbu neşriyat da amiral gemisinin direğindeki Kur’an-ı Kerim de Sümer tabletlerinden bugüne insanın tepesinde dönen Demokles’in Kılıcı…
  22. Bu yüzyıl ile ilgili bildiğimiz kesin bir şey varsa o da tüm dünyada “kimlik” politikalarının yeniden sorgulandığı ve tanımlanmaya çalışıldığı bir yüzyıl olduğudur. Edebiyatta Franz Kafka ve Elias Canetti…
  23. En son 2 yıl önce bir iş için gittiğim Cağaloğlu’nun ara sokaklarında rastladığım elleri ceplerinde kaldırım taşlarını sayarak dolaşan Enis Batur’a sadece uzaktan bir “Merhaba!”  demekle yetinmiş, yine…
  24. Akademik hayatıma devam etme kararı aldığım ve İstanbul’dan geri dönüş yaparak yerleştiğim Van’da son 4 ayda yaşadıklarım tam anlamıyla bir Deli Dumrul vakası haline geldi, ‘yazmasam olmazdı’ diyebileceğimiz…
  25. Fransız sembolist şair ve yazar Paul Valery “Hayatta en hızlı eskiyen şey yeniliktir” derken günümüzün her gün yaklaşık 6,7 milyon ‘tweet’ ile her an değişen trendlerini kastetmemişti muhtemelen. Belki…
  26. Felsefeci ve siyaset teorisyeni Gabriel Rockhill’in “The CIA Reads French Theory: On The Intellectual Labor of Dismantling The Cultural Left” adlı makalesiyle Michel Foucault, Jacques Lacan ve Roland Barthes gibi Fransız…
  27. Bahçeli bir evde ve sağlıklı bir çevrede büyüyen şanslı çocuklar, yaşamın gerçeklerinden ve zorlu şartlarından izole olmuş bir hayâl dünyasında kendi kişiliklerinin ilk temellerini doğa…
  28. Kafka üzerine bir konferans – Halil Emrah Macit Kafka’nın, günlüğüne “Kropotkin’i Unutma” diye not almasından yola çıkarsak; köleliğin savunuculuğunu üstlenen baba imgesine…
  29. Her insan ortalama bir “benlik” ve “kişilik” algısına sahiptir ve bu “benlik” algısı sembolik olarak diğer insanlarla etkileşimimizden kaynaklanır ve tecessüm eder. Kısacası bizleri belirleyen biraz da…
  30. Abbasî halifesi Me’mûn’un (v. 218/833) veziri Tahir b. Hüseyin’in (v. 207/822), halife tarafından Rakka ve Mısır valisi olarak atanan oğlu Abdullah’a (v. 230/844) yazdığı mektubun, İslami dönem Arap…
  31. Amerikan Yerli mitolojilerinin yanı sıra Mezopotamya, Mısır, Çin, Japonya, Afrika, ve bütün bir Avrupa halk öykülerinde karşımıza çıkan mutasyona uğramış hayvan ve insan melezleri, hilkat garibeleri, yarı insan…
  32. Dinler tarihi, halk öyküleri, efsaneler, söylenceler, sembolizm ve mitoloji ile ilgili herhangi bir akademik çalışmaya başladığınız andan itibaren uğrayacağınız duraklardan bir tanesi de mutlaka ABD’li yazar Joseph…
  33. 12 tanrılı Antik Yunan dininin günümüzde canlı bir biçimde devam ettiğini ve yaşatıldığını okumuştum bir yerde. Çiçero’ya göre “felsefeyi gökten yere indiren” Sokrates ve…
  34. Fransa’nın 2. Dünya Savaşı’ndaki kahramanlarından Litvanya doğumlu Romain Gary 20. Yüzyılın sonlarına doğru hem savaş uçağı pilotu hem yazar hem de diplomat olması sayesinde şöhretinin bir kısmını borçlu…
  35. Bir siyaset bilimci olarak bana, özel yetişmiş kalifiye personeliyle bugün Türkiye’nin en “kritik” kurumu hangisidir diye sorarsanız size ‘Dışişleri Bakanlığı’ derim. Özel olarak disiplinlerarası…
  36. Tarihsel arka planı olan felsefi bir tartışmaya başladığımız bir noktada bu tartışmanın kavramsal çerçevesini belirleyen herhangi bir “ortak akıl” (esprit de corps) söz konusu değilse söz konusu olacak olan…
  37. Pek muhterem ‘Acayip Vakalar Dîvân-ı Riyâseti’ sahib-i salâhiyeti; evvelâ bilumum meskûn mahal ve beşerî münasebetlerde têsirâtı celp eden kuvve-i-ruhiyeden…
  38. Namık Kemal gerek yazılarında gerek dost sohbetlerinde Tanzimat sonrası gelişmelerin kültürel alt yapısını hazırlama görevinin ve Yeni Osmanlıların entelektüel üstadı payesini açık açık İbrahim…
  39. İngiltere Kralı 8. Henry, “Narsisizm”, “Öidipus kompleksi”, “Elektra kompleksi”, “Sevgi”, “Ruhsal açlık”, “Engellenme” ve “Geçiş nesnesi”…
  40. Diğer adı ‘Gayriresmi Diplomasi’ (Track II Diplomacy) de olan Politik Psikoloji, ‘Disiplinlerarası ve Çözüm Odaklı’ olarak siyasi partilerin seçmen ve lider davranışlarını, grup dinamiği, kitle…
  41. 1951 yılında ‘Nouvelle Reveu Française’ özel sayısında André Gide’nin René Guénon ile ilgili şu ifadeleri yer alır; “Guénon haklıysa, benim bütün eserlerim tepe taklak…
  42. Animalizm’de; grup içerisinde “Alfa” diye tabir edilen “baskın” karakterdeki kurda meydan okuyan yalnız kurt, bu meydan okuma neticesinde ortaya çıkan mücadeleyi kaybettiğinde yalnızlaşır ve gruptan dışlanıp…
  43. Türkiye’de 80’li ve 90’lı yılların karanlık atmosferini ve siyasal gerçeklerini güçlü tasvirler, canlı imgeler, tüyler ürperten bir gerçeklik ve akıcı billur bir üslupla…
  44. Vaktiyle ilkokul 5. sınıftan sonra girilen birçok sınavdan bölgede görece yüksek puanlar almış, başarılı olmuş ve o dönem ‘Türkiye’nin göz bebeği’ denilen İngilizce eğitim yapan Anadolu…
  45. Türkiye’nin uluslararası kamuoyunda tanınan ve bilinen önemli değerlerinden biridir Prof. Dr. Vamık Volkan. Siyaset psikolojisi, gayri resmi diplomasi çalışmaları ve verdiği telif eserlerle bu alanda ilk akla gelen…
  46. 15. yüzyılda Japon devlet adamı ve komutan Ashikaga Yoshimasa çok değerli kırık bir kâseyi onarılması için Çin’deki seramik ustalarına gönderdi. Bir süre sonra seramik kâse metal zımbalarla…
  47. 2003 yılında katıldığım ‘Türkiye Bilişim Organizasyonu Olimpiyatları’ından beri, dünyada genelindeki projeleri daha çok ‘web estetiği’ üzerinden, sitelerinde kullanılan yazı tipine kadar farklı bir…
  48. Sasaniler’de gözü arkada kalsın istemeyen hükümdarlar, vezirlerini gizlice, onlar yönetimden uzaktayken devlet yönetiminde işlerin nasıl gittiğini anlamak için takip ettiriyorlar ve gözetliyorlardı….
  49. Dinsel otorite ilkesi ile siyasi otorite ilkesinin birbirini onayladığı ve bunların temelden birbirine bağlı olduğu bir mekanizma karşısında suçu değil suçluyu savunmak kaçınılmaz bir görevdir birileri için….
  50. Kararlı bir hale gelen, oluşan ve mevcudiyet kazanan herhangi bir madde için artık yokluk imkânsız gibidir; o düzensizlik içerisinde dahi bir düzenin/bütünün parçası olarak devam eder. Şeyler…
  51. Yazı eğer ‘hem belleme tekniği hem de unutma gücü’ ise, bununla şöyle bir metinler arası ilişki kurabiliriz; yazının ‘düzenleyici bir düzen’ düşüncesi tarafından silinerek ortadan…
 

 


Politik Psikoloji Günlüğü ©

Politik Psikoloji Günlüğü